ผลกระทบทางกายภาพอันเนื่องมาจากการเติบโตขององค์กร :
กรณีศึกษามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน
Physical Impact due to Organization Growth :A Case Study of Bangkhen Campus, Kastsart University
................................................................................................................................................
พาสินี สุนากร และคณะ
สาขาวิชาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

   มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นมหาวิทยาลัยที่เก่า
แก่เป็นอันดับที่ 4 ของประเทศไทย ที่จะมีอายุครบรอบ
60 ปี ในปี พ.ศ.2546 นี้ ตั้งอยู่บนพื้นที่ 700 กว่าไร่
ของวิทยาเขตบางเขนได้ขยายตัวจากแรกเริ่ม 4 คณะ
มาเป็น 14 คณะ 7 สำนัก 10 สถาบัน และ 2 ศูนย์ใน
ปัจจุบัน

   ในการเติบโตขององค์กรนั้น ก่อให้เกิดผลกระทบ
ทางกายภาพแก่พื้นที่มหาวิทยาลัย อันครอบคลุมถึง
การใช้พื้นที่ภายนอกอาคาร ระบบทางสัญจร
สาธารณูปโภค พืชพรรณ และงานสถาปัตยกรรม บท
ความนี้เน้นประเด็นหลักที่การศึกษาพัฒนาการรูป
แบบงานสถาปัตยกรรมที่เป็นผลจากการเติบโตของ
องค์กร จากการที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ได้มี
โอกาสให้บริการวิชาการออกแบบสถาปัตยกรรมให้
แก่หน่วยงานในมหาวิทยาลัย ทั้งที่วิทยาเขตบางเขน
และวิทยาเขตอื่นๆ มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2538 จึงได้สังเกต
ความหลากหลาย ของรูปแบบสถาปัตยกรรมที่เกิดขึ้น
อยู่เดิม อันเนื่องมาจากสถาปนิกผู้ออกแบบที่มาจาก
หน่วยงานต่างๆ กัน อิทธิพลที่เกิดขึ้นในแต่ละยุคสมัย
ปัจจัยทางการเงินและงบประมาณ เทคโนโลยี และ
วัสดุก่อสร้าง นอกจากนี้อาคารที่สร้างขึ้นในมหาวิทยาลัย
ไม่ได้มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมดูแล หรือวางข้อ
กำหนดในการอนุมัติแบบ และขณะนี้มหาวิทยาลัย
  เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน อยู่ในระยะที่ขยาย
ตัวมาจนเต็มพื้นที่ มีการสร้างอาคารขนาดใหญ่ขึ้น
จำนวนมากในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
แห่งชาติ ฉบับที่ 7 - 8 เนื่องจากทุกหน่วยงานตระหนัก
ถึงขีดจำกัดของพื้นที่ในอาณาบริเวณ มีการรื้อถอน
อาคารเดิม และสร้างอาคารใหม่ทดแทน ซึ่งใช้ประสิทธิ
ภาพพื้นที่สูงขึ้น โดยเกิดทั้งผลดี และผลเสีย ในขณะ
เดียวกัน เริ่มมีการอนุรักษ์อาคารที่สร้างในยุคแรก
เพื่อเป็นที่ระลึกความทรงจำอันมีคุณค่า การที่จะพัฒนา
ทางกายภาพในก้าวต่อไปของมหาวิทยาลัย คงไม่สามารถ
เป็นไปได้อย่างสมบูรณ์หากขาดข้อมูลพื้นฐานความเป็น
มาของการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ซึ่งจะสามารถใช้
ประกอบการพิจารณาที่จะตัดสินใจ เพื่อการขยายตัว
อย่างเหมาะสม สร้างบรรยากาศความเป็นอยู่ที่ดีแก่
บุคลากรและนิสิต จัดระเบียบการใช้พื้นที่ให้คุ้ม
ประโยชน์และใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม
             คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จึงเห็นความจำ
เป็นที่จะรวบรวมข้อมูลพัฒนาการรูปแบบงานสถา-
ปัตยกรรม ในช่วง 60 ปีของ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
วิทยาเขตบางเขน เพื่อที่จะใช้เป็นตัวชี้นำแนวทางการ
ออกแบบสถาปัตยกรรมที่เหมาะสม ในยุคต่อไป และเพื่อ
บันทึกใช้เป็นประวัติศาสตร์แก่คนรุ่นหลัง เนื่องในโอกาส
ครบรอบ 60 ปี

ผังของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในปัจจุบัน

 

            ผลของงานวิจัยในส่วนที่นำมาเสนอในงานนิทรรศการเป็นเพียงส่วนหนึ่งของงานทั้งหมด เนื่องจากใน
ระหว่างที่เตรียมนิทรรศการงานยังอยู่ในระหว่างดำเนินการไม่มีสรุปผลขั้นสุดท้าย จึงเป็นการเสนอผลของการ
ศึกษาพัฒนาการรูปแบบงานสถาปัตยกรรมเท่านั้น