Home | ประวัติ | กิจกรรม | นักปรับปรุงพันธุ์ | คณะทีมงาน
 ------------>ข้าวโพดข้าวเหนียว | รัชตะ 1 รายชื่อพืชอื่น ๆ
 
 

 

 

 

 

ข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ รัชตะ 1

แหล่งที่มา สุรณี ทองเหลือง ยุพาพรรณ จุฑาทอง สำราญ ศรีชมพร สมพร ทองแดง

และธำรงศิลป โพธิสูง (สถานีวิจัยพืชไร่สุวรรณวาจกกสิกิจ และศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ )

ชื่อวิทยาศาสตร์ Zea mays L.

ชื่อสามัญ Waxy corn

ประวัติพันธุ์

ข้าวโพดเทียนและข้าวโพดข้าวเหนียว (waxy corn; Zea mays ceratina) เป็นข้าวโพดรับประทานฝักสด ที่มีการเพาะปลูก ในประเทศต่างๆ ในทวีปเอเชีย รวมทั้งประเทศไทย มาเป็นเวลาช้านาน จนถือได้ว่าเป็นข้าวโพดพื้นเมืองในภูมิภาคนี้ การปรับปรุง พันธุ์ข้าวโพดเทียนและข้าวโพดข้าวเหนียว ของศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ เริ่มดำเนินการอย่างเต็มรูปแบบในปี พ.ศ. 2531 เมื่อจัดตั้งโครงการรวบรวมสายพันธุ์และเปรียบเทียบลักษณะทางการเกษตรข้าวโพดเทียนและข้าวโพดข้าวเหนียวของประเทศไทย โดย นางสุรณี ทองเหลือง น.ส.ยุพาพรรณ จุฑาทอง และนางสำราญ ศรีชมพร ซึ่งได้รับงบอุดหนุนวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนาแห่ง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภายใต้โครงการวิจัยแม่บทข้าวโพดและข้าวฟ่าง โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่ออนุรักษ์และปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพด พื้นเมือง

ในปี พ.ศ. 2531 โครงการได้รวบรวมพันธุ์ข้าวโพดเทียนและข้าวโพดข้าวเหนียวจากแหล่งต่างๆ ในประเทศไทย ได้ข้าวโพดเทียน 15 สายพันธุ์ และข้าวโพดข้าวเหนียว 30 สายพันธุ์ คือ จากภาคเหนือรวบรวมมาจาก 8 จังหวัด จำนวน 30 สายพันธุ์ ภาคกลาง รวบรวมมาจาก 13 จังหวัด จำนวน 54 สายพันธุ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวบรวมมาจาก 9 จังหวัด จำนวน 24 สายพันธุ์ และภาคใต้ รวบรวมมาจาก 1 จังหวัด จำนวน 4 สายพันธุ์ นำข้าวโพดเทียนและข้าวโพดข้าวเหนียวที่รวบรวมได้ทั้งหมดมาปลูกศึกษาลักษณะทางการเกษตร ที่ศูนย์วิจัย ข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา

ต่อมา ปี พ.ศ. 2532 ทางโครงการได้ออกสำรวจ และเก็บรวบรวมพันธุ์เพิ่มอีก 2 ครั้ง ครั้งแรกเก็บรวบรวมได้ 119 สายพันธุ์ และครั้งที่สอง 17 สายพันธุ์ ปลูกศึกษาและเก็บรวบรวมพันธุ์ไว้เช่นเดียวกับปี พ.ศ. 2531 ในขณะเดียวกันก็คัดเลือกสายพันธุ์ที่มีศักยภาพมาปลูกขยาย จำนวน 23 สายพันธุ์

ปี พ.ศ. 2533 ปลูกข้าวโพดข้าวเหนียวที่ผ่านการคัดเลือกทั้ง 23 สายพันธุ์ ผสมรวมเพื่อสร้างประชากรข้าวโพดข้าวเหนียว คัดเลือก และผสมรวมไป 4 ครั้ง จึงคัดเลือกต้นทำการผสมพันธุ์แบบ half sib เพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ที่ดีมาผสมรวม ในปี พ.ศ. 2534 .ในระยะน ี้คัดเลือกได้ 158 สายพันธุ์นำมาผสมรวมและคัดเลือกต่อเป็นพันธุ์ผสมเปิด เรียกว่า composite #3 เก็บเมล็ดจากการผสม รวมมาทำ การคัดเลือกแบบคัดรวม (mass selection) จนถึงปี พ.ศ. 2536 ทางโครงการได้เร่งรัดพัฒนาพันธุ์ข้าวโพดข้าวเหนียว จึงได้เชิญนักวิจัยเข้ามาร่วมในโครงการอีก 2 คน คือ นายสมพร ทองแดง และนายธำรงศิลป โพธิสูง ทำการปลูกทดสอบผลผลิตในสถานี และคัดเลือกไปปลูกทดสอบผลผลิตในไร่นาเกษตร 7 แห่ง ในปี พ.ศ. 2537 แล้วทดสอบซ้ำทั้งในสถานี และในไร่นาเกษตรกร ในปี พ.ศ. 2538 พบว่า ข้าวโพดข้าวเหนียว composite #3 ให้ผลผลิตสูง รสชาติดี เหนียวนุ่ม สีขาวสวยสม่ำเสมอ และมีลักษณะทางการเกษตรดี จากทั้งแปลงทดสอบพันธุ์ในสถานี และในไร่นาเกษตรกร จึงขยายเมล็ดออกส่งเสริม ปรากฏว่าเป็นที่ยอมรับของเกษตรกร และผู้บริโภค จึงออกเป็นพันธุ์แนะนำและขอรับรองพันธุ์ในปี พ.ศ. 2540

ลักษณะประจำพันธุ์

ข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์รัชตะสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดี มีรสหวาน เหนียวนุ่ม ความสูงต้น166 ซม. ความสูงฝัก 85 ซม. อายุวันออกดอก 45 วัน อายุวันออกไหม 46 วัน ความกว้างฝัก 4.4 ซม. ความยาวฝัก 17.0 ซม. จำนวนแถวต่อฝัก 14-16 แถว. ผลผลิตฝักสดทั้งเปลือก 1,890 กก./ไร่. ผลผลิตฝักสดปอกเปลือก 1,098 กก./ไร่. น้ำหนักฝักสดทั้งเปลือก 237 กรัม/ฝักน้ำหนักฝักสด ปอกเปลือก 157 กรัม/ฝัก จำนวนฝักต่อต้น 1.2 ฝัก เปอร์เซ็นต์กะเทาะ 80%
สีเมล็ดสีขาว ผลผลิตเมล็ดที่ 15% 610 กก./ไร่

 

<< -------- กลับไปหน้ารายละเอียดข้าวโพด

 


โครงธนาคารพันธุกรรมพืช 50 ปี มก. ขอสงวนลิขสิทธิ์ ต่าง ๆ หากต้องการข้อมูลต่าง ๆ โปรดกรุณา ติดต่อ
งานเทคโนโลยีเมล็ดพันธุ์พืช ฝ่ายปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ.นครปฐม 73140
โทร 0-3435-1399 โทรสาร 0-3435-1392 หรือที่

Email : rdipat@ku.ac.th
หรือติดต่อโดยตรงที่ นักปรับปรุงพันธุ์ แต่ละชนิดพันธุ์และชนิดพืช